Danh mục lưu trữ: TIN TỨC QUỐC TẾ

Đề nghị hoãn xây dựng đập thủy điện tại hạ lưu Mekong


2010-09-29

Những dự án thủy điện đang được dự kiến sẽ xây dựng trên hạ lưu sông Mekong thời gian gần đây đang dấy lên nhiều quan ngại về những tác hại của chúng lên sinh thái dòng sông và làm ảnh hưởng cuộc sống cư dân.

AFP PHOTO

Công trình xây dựng đập Lan Thương ngăn sông Mekong, Trung Quốc trước đây.

Mới đây, Quỹ Quốc tế bảo vệ thiên nhiên WWF đề nghị trì hoãn việc xây dựng các đập thủy điện tại hạ lưu trong 10 năm để có những đánh giá chính xác về tác động của chúng lên dòng sông. Việt Hà có bài tìm hiểu và tường trình.

Ảnh hưởng tiêu cực

Mekong, con sông dài nhất Đông Nam Á, theo các chuyên gia về môi trường quốc tế, vốn đã chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực do các đập thủy điện được Trung Quốc xây dựng ở phía thượng nguồn, nay lại đứng trước những nguy cơ khác khi có tới 11 đập thủy điện đang được đề nghị xây dựng ở vùng hạ lưu.

Theo tổ Quỹ Quốc tế  Bảo vệ Thiên nhiên, chỉ cần một trong số 11 con đập này được xây dựng cũng đủ để phá vỡ sự liên tục của hệ thống sinh thái hạ lưu sông, và gây nên nhiều tác hại chồng chất.

Ảnh hưởng tiêu cực cho dòng sông khi các con đập này dựng lên là sự liên tục của sinh thái dòng sông bị phá vỡ, lượng cá trong hồ bị giảm sút.

Ô. Marc Goichot

Ông Marc Goichot, Chuyên gia tư vấn của chương trình sinh thái sông Mekong thuộc Quỹ Quốc tế Bảo vệ thiên nhiên cho biết:

Marc Goichot: Ảnh hưởng tiêu cực cho dòng sông khi các con đập này dựng lên là sự liên tục của sinh thái dòng sông bị phá vỡ, lượng cá trong hồ bị giảm sút, một số loài cá đặc trưng của dòng sông sẽ bị mất đi, như cá heo sông Mekong hay cá da trơn của sông, và ảnh hưởng đối với khu đồng bằng sông sẽ nhanh hơn, mạnh hơn, có nghĩa là những xói mòn đối với vùng đồng bằng.”

Sông Mekong chảy qua 6 nước châu Á, phía thượng nguồn sông là Trung Quốc, phần hạ nguồn sông bao gồm các nước Miến Điện, Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam. Theo ước tính của Ủy ban sông Mekong, hiện có hơn 60 triệu người ở vùng hạ nguồn sông mà cuộc sống hầu như lệ thuộc hoàn toàn vào dòng sông. Mekong là nguồn cung cấp lương thực quan trọng cho cư dân hai bên bờ sông và đồng thời cũng là trục giao thông thiết yếu giữa các nước trong khu vực.

Những dự báo từ Quỹ Quốc tế Bảo vệ thiên nhiên cho thấy sản lượng cá vùng hạ lưu song vốn được ước tính vào khoảng 7 tỷ đô la một năm sẽ bị giảm tới 70% nếu các con đập được xây dựng trên dòng chính của sông.

Đập thủy điện Nam Theun 2 trên sông Mêkông ở địa phận Lào. RFA PHOTO.
Đập thủy điện Nam Theun 2 trên sông Mêkông ở địa phận Lào. RFA PHOTO.

Phát triển kinh tế trong nhiều năm qua của các nước vùng hạ lưu sông đã khiến nhu cầu
điện tại các quốc gia này tăng cao. Vì thế, các nước nhìn vào dòng sông Mekong như nguồn cung cấp điện đáng kể để đáp ứng nhu cầu này. Cho đến giờ, phần lớn các đập thủy điện tại vùng hạ nguồn được xây dựng tại các nhánh của song Mekong, và theo các chuyên gia thì các dự án trên sông nhánh không có tác hại lớn như đối với các đập thủy điện được xây trên sông chính. Ông Marc Goichot cho biết:

Marc Goichot: Có khoảng 20 con đập ở phần nhánh tại hạ lưu, có một số các nghiên cứu tìm hiểu về các ảnh hưởng của các con đập này trên dòng sông. Đối với các con đập trên các nhánh sông chúng ta có thể dễ dàng điều chỉnh như tập trung đập trên một số nhánh chính trong khi để cho một số nhánh khác tự do chảy, làm như vậy thì vẫn có thể đảm bảo được việc sản xuất điện từ các nhánh sông, trong khi bảo vệ được các nhánh sông khác nơi không có đập. Điều mà chúng tôi lo lắng là 11 con đập sẽ được xây dựng trên dòng sông chính, bởi vì những con đập này sẽ có ảnh hưởng nhiều hơn là các con đập ở các nhánh sông.”

Thế nhưng, theo ông Marc Goichot, việc đánh giá ảnh hưởng của các con đập này trên dòng sông chính là chưa đầy đủ vì thiếu các thông tin. Và chính vì thiếu các đánh giá cụ thể về các tác động của các dự án đập thủy điện trên hạ lưu sông đã khiến cho các dự án này có nhiều rủi ro không chỉ cho hệ sinh thái sông Mekong mà còn cho chính bản thân dự án vì sẽ có khả năng dẫn đến phát triển thiếu bền vững.

Cần nghiên cứu thêm

Cũng chính bởi vậy, Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên gần đây đã kêu gọi trì hoãn việc xây dựng các đập thủy điện tại đây. Cô Đặng Thùy Trang, điều phối viên của khu vực sinh thái sông Mekong thuộc tổ chức này cho biết như sau:

WWF ủng hộ sự trì hoãn của bất cứ đập thủy điện nào trên dòng chảy của sông Mekong cho đến khi chúng tôi có một sự hiểu biết toàn diện về những mất mát và lợi ích.

Cô Đặng Thùy Trang

Đặng Thùy Trang: WWF ủng hộ sự trì hoãn của bất cứ đập thủy điện nào trên dòng chảy của sông Mekong cho đến khi chúng tôi có một sự hiểu biết toàn diện về những mất mát và lợi ích trong việc xây dựng những con đập này và những ảnh hưởng đến môi trường sinh thái cũng như phương kế sinh nhai của người dân trong vùng.”

Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên kêu gọi 10 năm trì hoãn xây dựng các con đập này để các nhà nghiên cứu khoa học có thể tiến hành nghiên cứu và đạt được một đánh giá đầy đủ và chính xác hơn về các dự án thủy điện tại hạ nguồn sông. Ông Marc Goichot giải thích về đề nghị 10 năm này như sau:

Marc Goichot: Điều quan trọng là chúng ta không có đủ thông tin dữ liệu để có thể làm một nghiên cứu tính hiệu quả, đó là lý do vì sao chúng tôi yêu cầu một khoảng thời gian hoãn thực hiện dự án 10 năm để có thể thực hiện các nghiên cứu đó và có thể cung cấp các thông tin cơ bản cần thiết cho những người làm chính sách. Bạn có thể đạt được nhiều điều trong 10 năm, điều cần làm là phải lấp đầy các chỗ trống về sự hiểu biết về các tác động lên dòng sông, 10 năm là đề nghị mà chúng tôi đưa ra và biết rằng nó có thể cho phép chúng tôi tận dụng được các công nghệ mới phát triển trong giai đoạn này để xác định các ảnh hưởng trên dòng chính, cho nên chúng tôi nghĩ 10 năm là đủ để có thể có được cái nhìn chính xác hơn về các ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của các dự án lên dòng sông.”

Theo ông Marc Goichot, trong 10 năm đó, các nước hoàn toàn có thể tận dụng các dự án thủy điện trên các sông nhánh để đáp ứng nhu cầu điện của mình. Ngòai ra, 10 năm cũng là cơ hội để phát triển các công nghệ mới thay thế có thể hạn chế được các tác hại lên dòng sông.

Một trong các dự án như vậy được Quỹ Bảo vệ Thiên nhiên quốc tế đề nghị là dự án điện Thakho tại Lào. Dự án này đưa nước từ dòng chính vào một kênh để chạy turbin phát điện rồi lại được dẫn chở lại dòng chính. Các chuyên gia của WWF cho rằng dự án này hạn chế được những tác hại không đáng có lên dòng sông và nên được khuyến khích áp dụng.

Một đập thủy điện trên sông Mekong ở vùng biên giới giữa Lào và Thái Lan. Emmanuel DunADN / AFP PHOTO.
Một đập thủy điện trên sông Mekong ở vùng biên giới giữa Lào và Thái Lan. Emmanuel DunADN / AFP PHOTO.

Để thuyết phục chính phủ các nước hạ lưu sông hoãn việc xây dựng 11 con đập và hợp tác trong các nghiên cứu ảnh hưởng của chúng lên dòng sông, Quỹ WWF đã tiến hành làm việc với nhiều bộ ngành của các chính phủ các nước trong nhiều năm qua để chỉ ra cho họ thấy những tác hại có thể xảy ra khi xây dựng các con đập này. Theo ông Marc Goichot thì cho đến giờ những phản hồi từ phía chính phủ là khá tích cực.

Marc Goichot: “Các chính phủ có các cơ quan khác nhau có nhiệm vụ khác nhau, chúng tôi chủ yếu làm việc với cơ quan về môi trường, nguồn nước, thủy sản, chúng tôi gần đây có vươn ra làm việc với các cơ quan về kế hoạch và công nghiệp. Chúng tôi đã đạt được những bước tiến nhất định với việc sử dụng các công cụ chỉ cho họ thấy những gì mà chúng tôi sẽ làm. Các nước như Cambuchia, Việt nam là các nước ở hạ lưu hiểu là họ sẽ gánh chịu hậu quả khi xây dựng các con đập này, cho nên họ rất quan tâm và hiểu tốt hơn những gì sẽ xảy ra.”

Mới đây, ngày 24 tháng 9, Quỹ WWF cũng đã tổ chức buổi hội thảo với các tổ chức tài chính quốc tế để thảo luận về các tác hại có thể của các dự án đập thủy điện ở vùng hạ lưu. Theo ông Marc Goichot đây là một bước đi cần thiết để có thể kết nối các bên tham gia cùng hợp tác trong việc nghiên cứu bảo vệ sinh thái song Mekong.

Marc Goichot: Thông điệp chính là nếu chúng ta làm việc với các tổ chức tài chính để phát triển các dựa án bền vững thì mọi người tham gia đều có lợi, nó sẽ không phải là thanh barier để ngăn chặn họ mà ngược lại khiến cho các dự án được thực hiện nhanh hơn và đáp ứng được mục tiêu mà chính phủ đề ra.”

Cho đến giờ vẫn chưa có các câu trả lời chính thức từ phía các chính phủ chấp nhận trì hoãn việc xây dựng các đập thủy điện này. Lào mới đây đã thông báo cho Ủy Ban sông Mekong về dự án điện tại tỉnh Sayobouly, mà theo các chuyên gia môi trường đánh giá thì sẽ có tác động nghiêm trọng lên dòng sông. Tuy nhiên, theo ông Marc Goichot thì vẫn còn những hy vọng, bởi vì trước khi chính phủ Lào ra quyết định cụ thể về việc xây dựng dự án này, các nước trong khu vực sẽ họp với Ủy ban sông Mekong để đánh giá tác động của đập lên dòng sông và đưa ra các giải pháp cụ thể.

Phản ứng của DB Trần Thái Văn trước lời giải thích của DB Loretta Sanchez


2010-09-28

Sau khi Dân biểu Liên bang Loretta Sanchez giải thích và xin lỗi về phát biểu trên Univision, thì Dân biểu Trần Thái Văn bày tỏ phản ứng trước lời giải thích và xin lỗi đó.

RFA PHOTO

Dân biểu Tiểu bang California Trần Thái Văn (trái) đang trả lời phỏng vấn phóng viên Thanh Quang của RFA hôm 28-09-2010 tại Washington DC.

Trong mấy ngày nay, Dân biểu Liên bang Hoa Kỳ Loretta Sanchez ra sức giải thích cách dùng từ “Vietnamese” khiến gây nhiều tranh cãi, mà đối thủ chính trị của bà, Dân biểu Tiểu bang Trần Thái Văn tại California cho là bà Sanchez xúc phạm cộng động Việt Nam tại Mỹ, xúc phạm cử trị Địa Hạt 74 ở Nam California nơi bà đại diện và xúc phạm danh dự của ông khi cáo giác ông là người chống dân nhập cư, dân gốc Mỹ Latin. Mới đây, bà Loretta Sanchez lên tiếng xin lỗi cộng đồng Việt Nam nếu bà vô tình xúc phạm. Qua cuộc phỏng vấn do Thanh Quang thực hiện, dân biểu Trần Thái Văn bày tỏ phản ứng của ông trước lời giải thích và xin lỗi đó của dân biểu Loretta Sanchez:

Lời lẽ đó nhằm gây chia rẽ cùng sự hiềm khích không có giữa cộng đồng Mễ-Tây-Cơ và cộng đồng Việt Nam chúng ta tại miền Nam California.

DB Trần Thái Văn

DB Trần Thái Văn: “Chúng tôi xin phép nói rõ hơn về việc xảy ra khi dân biểu Loretta Sanchez buông lời miệt thị và xúc phạm danh dự của cộng đồng Việt Nam tại miền Nam California hoặc cộng đồng Việt Nam trong địa hạt 47 mà bà đại diện, cũng như bà đã vu khống, công kích cá nhân tôi một cách rõ ràng. Không cần phải nghe lời ngụy biện hoặc sự chối cãi của bà Sanchez hay là lời phản bác hoặc giải thích của cá nhân chúng tôi, chúng tôi nghĩ rằng quý vị và cộng đồng Việt Nam chúng ta cần phải nghe trực tiếp những câu trả lời của bà Loretta Sanchez với ký giả Jorge Ramos tại đài Mễ Univision được chiếu toàn quốc. Bà Sanchez đã nói lên lời miệt thị này khiến xúc phạm trực tiếp đến cộng đồng Việt Nam chúng ta cũng như cá nhân tôi khi bà ấy nói bằng tiếng Mễ cho thính giả người Mỹ – người đồng hương của bà – nghe rằng “Người Việt Nam muốn lấy cái ghế dân biểu này.

Lời lẽ đó nhằm gây chia rẽ cùng sự hiềm khích không có giữa cộng đồng Mễ-Tây-Cơ và cộng đồng Việt Nam chúng ta tại miền Nam California. Bởi vậy đây là một vấn đề đã rõ ràng, không thể chối cãi hay giải thích quanh co để ngụy biện cho lời miệt thị mà bà đã buông ra với tư cách một vị dân biểu cấp liên bang. Chính những người đồng hương Mễ-Tây-cơ của bà Sanchez, khi nghe được những lời miệt thị, kỳ thị này, đã liên lạc với cá nhân chúng tôi vì họ rất bất bình và không đồng ý.

Dân biểu Loretta Sanchez. Photo courtesy of lorettasanchez.house.gov
Dân biểu Loretta Sanchez. Photo courtesy of lorettasanchez.house.gov

Và chúng tôi đã viết thư yêu cầu bà Loretta Sanchez, trong sự chân tình, nếu bà sai phạm, phải xin lỗi thứ nhất và quan trọng nhất là cộng đồng Việt Nam chúng ta, thứ nhì là xin lỗi cử tri mà bà đại diện tại Địa Hạt 47 ở miền Nam California và thứ ba là cá nhân chúng tôi vì bà đã trực tiếp vu khống chúng tôi như vậy.”

Thanh Quang: Thưa, về vấn đề xin lỗi như ông vừa đề cập thì hôm qua bà đã lên tiếng xin lỗi chung cộng đồng người Việt rằng nếu vô tình xúc phạm thì bà xin lỗi. Nhưng liên quan cá nhân ông, thì cho tới giờ, chúng tôi được biết dân biểu Loretta Sanchez vẫn kiên quyết không xin lỗi ông về việc bà cáo giác ông là người chủ trương “chống dân nhập cư”, “chống người gốc Mỹ La Tinh”. Ông có ý kiến gì không trước sự kiên quyết đó bà Sanchez?

DB Trần Thái Văn: “Vấn đề khá đơn giản, vì nó nói lên được cảm nghĩ cũng như tình trạng tiếp tục chối cãi và ngụy biện của dân biểu Loretta Sanchez. Quyền quyết định đó hãy để cho người dân, cử tri Mỹ cũng như cử tri Việt, thấy rõ cái tâm của bà Loretta Sanchez. Tại vì khi bà Sanchez vu khống cá nhân tôi với tư cách là một dân biểu, một người Việt Nam, một cựu di dân, gia đình chúng tôi cũng là một gia đình di dân.

Phải nói rằng thay vì tố giác cá nhân chúng tôi, bà Sanchez cần phải xin lỗi cộng đồng Việt Nam chúng ta.

DB Trần Thái Văn

Thật sự mà nói, chúng tôi, cũng như cộng đồng Việt Nam chúng ta, phần lớn giống và cùng chia sẻ với cộng đồng người gốc Mỹ La-tinh hơn chính bà Loretta Sanchez vốn là dân bản xứ, sinh đẻ ngay tại Hoa Kỳ. Bởi vậy khi bà ấy tố cáo, miệt thị hay vu khống chúng tôi là người chống di dân hay chống cộng đồng Latinos, thì đó chỉ là lời nhằm gây sự hiềm khích nhằm mục đích lấy phiếu mà thôi. Do đó khi quý vị nghe lời giải thích của bà Sanchez thì một nửa bà ấy muốn xin lỗi, một nửa lại muốn tấn công. Nên, một lần nữa, chúng tôi xin quý vị khán, thính giả cần nghe trực tiếp lời bà Sanchez nói bằng tiếng Mễ được dịch sang tiếng Anh và tiếng Việt khi bà ấy miệt thị và xúc phạm đến danh dự của cộng đồng Việt Nam chúng ta.”

Mục tiêu chính trị?

Thanh Quang: Thưa Dân biểu Trần Thái Văn, ông nghĩ sao khi dân biểu Loretta Sanchez cũng cáo giác ông lợi dụng từ ngữ bà dùng để đạt lợi thế chính trị rẻ tiền, để bôi nhọ bà, để chia rẽ cộng đồng, thậm chí để phủ nhận thành quả mà bà đạt được liên quan người Việt?

DB Trần Thái Văn: “Phải nói rằng thay vì tố giác cá nhân chúng tôi, bà Sanchez cần phải xin lỗi cộng đồng Việt Nam chúng ta. Chúng tôi đã viết lá thư yêu cầu bà ấy cần làm những việc mà bà phải làm để bà Sanchez thực sự nhận trách nhiệm về lời nói của bà ấy. Chứ không phải chúng tôi khai thác việc này cho mục tiêu chính trị. Vì đây là là biến cố mà chính bà ta đã tạo ra, nên phải nhận trách nhiệm.”

Dân biểu Trần Thái Văn trong một lần gặp gỡ cộng đồng người Việt ở Mỹ dịp Tết.
Dân biểu Trần Thái Văn trong một lần gặp gỡ cộng đồng người Việt ở Mỹ dịp Tết.

Thanh Quang: Lên tiếng với Đài ACTD, dân biểu Loretta Sanchez có lưu ý rằng những người đáng tin cậy và những người cao niên trong cộng đồng Việt Nam ở đây đã báo động với bà rằng những người chống đối bà sẽ tìm mọi lý do để gạt bà ra ngoài, vì họ e ngại những việc bà đã làm được trong lãnh vực nhân quyền. Và, theo lời bà Sanchez, “họ thật sự không muốn thấy có sự thay đổi trong lãnh vực tự do, tôn giáo và nhân quyền ở VN”. Ông nghĩ sao về nhận xét đó của bà Loretta Sanchez?

DB Trần Thái Văn:
“Khi nghe được những phản ứng của bà Loretta Sanchez phải nói là chạy vòng co như vậy cùng lời ngụy biện hoàn toàn vô căn cứ và hoang tưởng như vậy thì chúng tôi không biết nói gì hơn, chỉ cười mà thôi. Tại vì, khi hỏi có những bằng chứng hay nhân chứng nào cụ thể không thì bà ấy hoàn toàn nói rằng không có và không biết. Một lần nữa, đây quả thật là một kế hoạch, một xảo thuật tranh cử để tạo nên mối phân vân cho cử tri Việt Nam để họ bỏ phiếu, hậu thuẫn cho bà ấy. Đây là một việc chúng ta không thể chấp nhận, và phải nói sự ngụy biện này là quá lố bịch.”

Thanh Quang: Sau cùng, thưa dân biểu Trần Thái Văn, khi lên tiếng với Đài ACTD hôm qua, dân biểu Loretta Sanchez có nói rằng – nguyên văn – “Nếu không phải là tôi mà là ông Trần Thái Văn ở cương vị Dân biểu Quốc hội Liên bang, thì chúng ta sẽ thấy đó là một gương mặt mới, một người không có kinh nghiệm, không có quan hệ rộng rãi, không có quyền lực. Và nếu đẩy tôi ra, thì công cuộc đấu tranh cho nhân quyền sẽ ngã về một phía trong khi chúng tôi đã gần tới mục tiêu”. Ông phản ứng ra sao về nhận xét đó của dân biểu Loretta Sanchez?

DB Trần Thái Văn: “Đây là lập luận hay sự ngụy biện một lần nữa để tranh cử mà thôi. Tại vì chúng tôi không xa lạ gì với cộng đồng Việt Nam chúng ta nói riêng khi chúng tôi đã sát cánh tranh đấu với cộng đồng hải ngoại hơn 25 năm qua. Năm đầu tiên mà chúng tôi bắt đầu làm việc và đã gia nhập vào dòng chính cũng như phục vụ công cộng, lúc đó là năm 1985, khi chúng tôi mới 20 tuổi, học năm thứ nhì Đại Học UC Irvine, chúng tôi đã lên Quốc Hội làm việc rồi. Bởi vậy tất cả những lời giải thích của bà ấy, chúng tôi nghĩ rằng bà đừng coi thường cộng đồng hoặc các cử tri người Mỹ gốc Việt và nói những câu phải nói là rất rẻ tiền cũng như coi thường cộng đồng như vậy, nếu bà nghĩ rằng họ không hiểu được công việc bà làm.”

Thanh Quang: Xin cảm ơn DB Trần Thái Văn.

Người Việt ở Mỹ nghĩ gì về vụ Loretta Sanchez – Trần Thái Văn

2010-09-28

Người Việt ở California nghĩ gì về cuộc tranh luận của hai vị dân biểu Loretta Sanchez – Trần Thái Văn? Vụ việc có ảnh hưởng đến quyết định bỏ phiếu của họ trong tháng 11 tới?

Photo courtesy of lorettasanchez.house.gov

Dân biểu Loretta Sanchez trong một lần gặp gỡ cộng đồng người Việt ở Mỹ.

Câu nói bằng tiếng Spanish “Người Việt Nam và phe Cộng Hòa đang cố gắng giành lấy chiếc ghế của tôi ở Quốc Hội” của Dân biểu Liên bang Loretta Sanchez trên đài truyền hình Univision đã mở màn cho một cuộc chiến trên truyền thông giữa hai ứng cử viên vị trí Dân biểu Liên bang trong nhiệm kỳ tới là bà Loretta Sanchez và ông Trần Thái Văn. Bà Loretta Sanchez còn bị chỉ trích về câu nói của bà rằng ông Trần Thái Văn là người “chống dân nhập cư và người châu Mỹ gốc Latin”.

Không ai hoàn hảo?

Trong cuộc sống, đôi khi mình nói có điều sai điều đúng, không thể là con người perfect, lúc nào mình cũng phải nói đúng.

Chị Ái Quyên

Ngay sau khi tờ Orange County Register đưa bản tin kèm đoạn băng đã phát lên, đối thủ của bà Loretta Sanchez là dân biểu Trần Thái Văn đã lên tiếng yêu cầu bà Sanchez phải chính thức xin lỗi về những gì bà đã phát biểu về ông Trần Thái Văn và đảng viên Cộng Hòa ủng hộ ông.

Vụ việc sau đó tiếp tục được các báo đài địa phương và các trang web cộng đồng đưa lên, gây ra các cuộc tranh cãi sôi nổi không chỉ ở địa phương. Tuy nhiên, sôi động nhất vẫn là cộng đồng người Việt tại tiểu bang California, nơi hai vị dân biểu sẽ trực tiếp đối đầu trong kỳ bầu cử tháng 11 sắp tới.

Nói về phát biểu của bà Sanchez, chị Ái Quyên, 38 tuổi, cư dân ở Santa Ana cho rằng đây là một sơ suất mà ai cũng có thể vấp phải.

Trong cuộc sống, đôi khi mình nói có điều sai điều đúng, không thể là con người perfect, lúc nào mình cũng phải nói đúng. Trừ khi mình nói rất đúng nhưng mình không làm gì hết, cái đó mới quan trọng. Còn đây bà Sanchez đã làm rất nhiều điều cho cộng đồng, ngay chính gia đình em, một trong những điển hình mà bà giúp rất nhiều. Thực sự khi em nghe những lời mà bà phát biểu trên đài Spanish, đối với em, em cảm thấy bình thường tại vì đôi khi trong lúc mình nói chuyện mình có những điều sơ suất không tránh khỏi. Vấn đề là sau khi nói mình nghĩ lại là bà đã làm được rất nhiều cho cộng đồng mình.”

Cùng một nhận xét về tính phóng đại của sự việc, nhưng anh Ngọc Anh, cũng cư ngụ tại Santa Ana, cho đây là một phát biểu bình thường, không liên quan gì đến vấn đề kỳ thị chủng tộc.

Dân biểu Loretta Sanchez đang trả lời phỏng vấn Đài Univision bằng tiếng Tây Ban Nha. Hình chụp từ video của Univision/ Youtube.
Dân biểu Loretta Sanchez đang trả lời phỏng vấn Đài Univision bằng tiếng Tây Ban Nha. Hình chụp từ video của Univision/ Youtube.

“Đúng ra người Việt mình cũng không nên làm quá lớn vấn đề khi mà người ta nói đến vấn đề người Việt tranh giành ghế của bà ấy, thứ nhất. Thứ hai, nếu mà mình có ra tranh cử thì mình cũng nói là có một ông người Mễ cũng đang tranh giành chiếc ghế này. Đó là chuyện “fairly” quá, đâu có gì sai trái đâu. Tại vì người Việt mình cứ hơi tí xíu kiếm chỗ yếu của người ta vì người ta là người có tiếng trong xã hội, hoặc ông Trần Thái Văn cũng là người có tiếng trong xã hội. Mình cứ vặt là tìm sâu thôi chứ thật ra câu nói đó đâu có quan trọng gì đâu.”

Một trong những lý do mà một số người Việt tại tiểu bang California bênh vực cho bà Loretta Sanchez là vì bà đã nhiều lần xuất hiện hay góp tiếng nói trong những vấn đề liên quan đến cộng đồng Việt Nam. Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình để bỏ qua nhận xét trên của bà Sanchez.

Bà Bích Vân, 57 tuổi, cư dân Garden Grove, cho rằng những phát biểu của Dân biểu Sanchez là không chấp nhận được.

Thực sự, đêm đó tôi không có được nghe nhưng sau đó tôi có xem thì tôi thấy là bà ta phát biểu những câu như vậy là không đúng đối với ông Trần Thái Văn. Đương nhiên, ông ấy là người Việt Nam thì ổng hết sức giúp đỡ cho người Việt Nam trước, đương nhiên, nhưng ổng giúp đỡ trong những chuyện mà người Việt Nam mình đòi hỏi đúng và phải lý, chứ không có gì mà kỳ thị đối với những chủng tộc khác trên đất nước này. Thế nên tôi thấy là bà ấy quá đáng! Bà ấy làm như vậy là bà tự mất phiếu đối với cộng đồng mình thôi.”

Quan tâm phúc lợi

Nếu mà mình có ra tranh cử thì mình cũng nói là có một ông người Mễ cũng đang tranh giành chiếc ghế này. Đó là chuyện “fairly” quá, đâu có gì sai trái đâu.

Ô. Ngọc Anh

Sau khi vụ việc nhận được nhiều phản hồi từ khán giả và người dân địa phương, đài truyền hình Univision đã mời dân biểu Trần Thái Văn xuất hiện trong một chương trình tiếp theo để phản hồi lại những nhận xét của bà Sanchez. Trong lần xuất hiện này, người host chương trình Jorge Ramos đã xoáy vào vấn đề chống người di dân lậu mà bà dân biểu Sanchez đã đề cập trước đó. Tuy nhiên, dân biểu Trần Thái Văn đã không trực tiếp trả lời thẳng vào vấn đề này mà theo ông, đây là một vấn đề “không đơn giản”. Dân biểu Trần Thái Văn đồng thời cũng đề cập đến việc bà Loretta Sanchez đã không làm được gì trong suốt 14 năm ở cương vị dân biểu liên bang. Đây cũng là vấn đề gây tranh cãi đối với nhiều cử tri gốc Việt. Nhiều người cho rằng Dân biểu Sanchez là người có công với cộng đồng Việt Nam nhưng một số lại đồng quan điểm với dân biểu Trần Thái Văn. Tuy nhiên, điều mà nhiều cử tri gốc Việt quan tâm nhiều hiện nay là các phúc lợi mà các ứng cử viên có thể đem lại cho bản thân họ. Nhà thơ Vũ Hoài Mỹ, cư ngụ tại quận Cam, cho biết:

Bây giờ mình phải nghĩ đến một điều khác, đó là cái quyền lợi và cái phúc lợi của mình. Cái quyền của mình là người đi bầu và những phúc lợi mà mình nhận được bởi cái quyền đó, thì mình phải xem kỹ lại xem thử là mình ở trong nhóm nào và mình bầu cho những người mà họ có những dự định mà nó có trở thành mối phúc lợi cho mình hay không, thay vì nó chỉ là một cái có tiếng mà không có miếng.”

Từ những mối quan tâm rất thiết thực của cử tri gốc Việt, có thể thấy, không phải ai cũng giữ quan niệm “người Việt bầu cho người Việt” như trước đây, nhưng điều đó tùy thuộc vào phúc lợi của bản thân và gia đình họ. Đó cũng là lý do tại sao nhà thơ Vũ Hoài Mỹ dù là người của Đảng Cộng Hòa nhưng vẫn chưa quyết định bỏ phiếu cho ai.

Dân biểu Tiểu bang California Trần Thái Văn đang trả lời phỏng vấn RFA hôm 28-09-2010. RFA PHOTO.
Dân biểu Tiểu bang California Trần Thái Văn đang trả lời phỏng vấn RFA hôm 28-09-2010. RFA PHOTO.

Mình là người Đảng Cộng Hòa. Từ trước đến nay thì cứ nghĩ mình là người Việt thì bầu cho người Việt và Đảng thì giữ ở trong Đảng. Thế nhưng mà sau một vài cuộc tranh cử trước đây thì nó cho Hoài Mỹ một sự suy nghĩ khác. Bây giờ ngay trong giai đoạn này, Hoài Mỹ là người đang còn rất phân vân, chưa quyết định được là mình sẽ bầu cho ai và mình sẽ đi theo đường lối nào.”

Riêng với vụ việc tranh cãi giữa hai dân biểu, nhà thơ Vũ Hoài Mỹ cho rằng đây chỉ là một kỹ thuật trong chiến dịch tranh cử.

“Cá nhân Hoài Mỹ không nghĩ đó là một vấn đề kỳ thị mà đó chỉ là những “kỹ thuật” để mà họ tranh cử thôi. Tại vì nếu nói kỳ thị thì bà ấy không kỳ thị vì khi đến với người Việt Nam, bà mặc những chiếc áo dài hay là nói tiếng Việt Nam, cá nhân Hoài Mỹ không nghĩ là bà thực sự yêu người Việt Nam hay thực sự muốn mặc chiếc áo dài Việt Nam, muốn nói những câu ngắn gọn của người Việt Nam nhưng đó chỉ là những “kỹ thuật” để vận động trong mùa tranh cử này. Nếu mà bà có nói câu đó thì mình không nên vin vào đó để nói là bà kỳ thị người Việt Nam.”

Nói tóm lại, một lần nữa, vụ việc tranh cãi giữa hai ứng cử viên cho vị trí Dân biểu Liên bang tại tiểu bang California một cách nào đó giúp cho người Mỹ gốc Việt ý thức và nhận định rõ hơn về quyền công dân của mình trên đất Mỹ. Vấn đề còn lại là họ sử dụng quyền đó như thế nào để mưu cầu lợi ích tốt nhất cho bản thân, gia đình và cộng đồng.